و زمين ؟ گفتند : بلى . گفت : نه عيسى از آن هيچ نداند ؟ گفتند : نه . گفت : نمىدانى ( 1 ) كه خداى تعالى صورت عيسى ( 2 ) در رحم مادر بنگاشت چنان كه خواست ؟ گفتند : بلى . گفت : نمىدانى ( 3 ) كه خداى تعالى مستغنى است از طعام و شراب و حدث ، و عيسى طعام و شراب خورد و [ او را ] ( 4 ) حدث بود ( 5 ) . ايشان گفتند : همچونين است . گفت : نمىدانى ( 6 ) كه ( 7 ) عيسى از مادر بزاد و ( 8 ) كوچك بود ( 9 ) چون دگر كودكان ، آنگه به غذا و تربيت بزرگ شد چون دگر كودكان ؟ گفتند : بلى . رسول - عليه السلام - گفت : چون اقرار دادى ( 10 ) به اين ، چگونه [ گويى ] ( 11 ) عيسى [ فرزند ] ( 12 ) خداست ؟ خداى تعالى اوايل سورت آل عمران بفرستاد تا به سر هشتاد و اند ( 13 ) آيت . قوله تعالى : * ( الم ، اللَّه ) * ، آنچه در حروف مقطَّع گفته‌اند و در * ( الم ) * برفت به استقصا در اوّل سورة البقره فلا معنى لإعادته . ابو جعفر يزيد بن القعقاع خواند : « الم » مفصول ، و جمله حروف تهجّى چنين خواند . و باقى قراء موصول خواندند . وجه تحريك او بصريان گفتند : براى ( 14 ) جمع ساكنين را تحريك كردند او را ، و تحريك به فتحه براى آن كردند كه سبكتر حركتى است . كوفيان گفتند ( 15 ) : نقل كردند حركت [ 388 - پ ] همزه را با « ميم » . و آن كس كه وقف كرد ، گفت : براى آن كه حروف مبنى باشد ، و اصل او سكون بود ، آنگه ابتدا كرد به « اللَّه » لا بدّ همزه قطع بايست كردن ، اگر چه همزه وصل است ، چنان كه شاعر گفت : التسمعنّ وشيكا في دياركم اللَّه اكبر يا ثارات عثمانا

--> ( 6 - 3 - 1 ) . نمىدانى / نمىدانيد . ( 2 ) . مب ، مر را . ( 11 - 4 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 5 ) . اساس كه نو نويس است : كرد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر چون . ( 8 ) . همه نسخه بدلها : ندارد . ( 9 ) . دب و . ( 10 ) . دادى / داديد . ( 12 ) . اساس ، مج ، وز : ندارد ، با توجّه به دب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 13 ) . فق ، مر : و دو . ( 14 ) . مج ، وزها . ( 15 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر و .